Księga Przysłów14

Wychowanie w różnych warunkach społecznych

Działanie kobiet i mówienie mężczyzny

¹Mądrość niewiast dom¹ sobie buduje, własnoręcznie go niszczy głupota.

²Kto chodzi w wierności, boi się Pana,

człowiek dróg przewrotnych Nim gardzi.

³W ustach głupiego rózga na jego wyniosłość,

wargi mądrych są ich osłoną.

Zasada ekonomiczna

⁴Gdzie bydła brak, tam spichlerz pusty,

dzięki mocy wołów plon jest obfity.

Od poznania do osądu

⁵Wierny świadek nie kłamie,

kłamstwa wypowiada świadek fałszywy.

⁶Szyderca próżno szuka mądrości,

rozumny łatwo nabędzie wiedzy.

⁷Od człowieka głupiego się odsuń,

rozumnych warg nie doświadczyłeś.

⁸Mądrość przemyślnego poznaje swą drogę,

głupota nierozumnych – zwodzeniem.

⁹Głupcy drwią z poczucia winy,

uczciwi mają w nim upodobanie.

Poznanie siebie a przyszły sąd

¹⁰Serce zna gorycz duszy,

obcy nie dzieli z nim radości.

¹¹Dom bezbożnych zostanie zburzony,

a namiot rzetelnych zakwitnie.

¹²Jest droga, co komuś wydaje się słuszna,

lecz są to w końcu drogi śmierci².

¹³Serce i w śmiechu się smuci,

a boleść jest końcem radości.

¹⁴Niewierne serce syci się swym postępowaniem³,

a więcej od niego – człowiek dobry.

Charakterystyka ludzi i ich osąd

¹⁵Naiwny ufa każdemu słowu,

przemyślny rozważa swe kroki.

¹⁶Mądry się boi i złego unika,

głupi się zapala, nabywając pewności.

¹⁷Człowiek porywczy popełnia głupstwa,

człowiek podstępny jest znienawidzony.

¹⁸Naiwni nabywają głupoty,

wiedza koroną przemyślnych.

Zachowanie się i jego owoce

¹⁹Przed dobrymi źli chylą czoło,

lecz uczciwi cieszą się upodobaniem.

²⁰Ubogi niemiły nawet najbliższemu,

a bogacz ma wielu przyjaciół.

²¹Kto bliźnim gardzi, popełnia grzech,

błogosławiony, kto lituje się nad uciśnionym.

²²Czyż planujący zło nie błądzą?

Miłość i wierność dla zamierzających dobro. ²³Każdy trud przynosi zyski,

pusta gadanina jedynie stratę.

²⁴Koroną mądrych jest bogactwo,

głupota niemądrych [pozostanie] głupotą⁴.

²⁵Świadek prawdomówny ratuje życie,

oszustwo szerzy kłamstwa⁵.

²⁶W bojaźni Pańskiej niezawodna twierdza,

dla swoich dzieci jest On ucieczką.

²⁷Bojaźń Pańska jest źródłem życia,

pozwala uniknąć sideł śmierci.

Wskazania dla króla

²⁸Liczny naród jest chwałą króla,

brak ludu to zguba dla władcy.

²⁹Cierpliwy jest bogaty w rozwagę,

a porywczy ujawnia głupotę.

³⁰Serce spokojne jest życiem dla duszy,

zazdrość próchnicą dla kości.

³¹Kto uciska ubogiego⁶, lży jego Stwórcę,

czci Go, kto ma litość dla biednych.

³²Przez swą złość pada bezbożny,

a prawy przy śmierci posiada ufność⁷.

³³W sercu rozumnego spoczywa mądrość.

A czy we wnętrzu głupich pozwala się poznać?

³⁴Sprawiedliwość wywyższa naród,

a hańbą ludów ich grzech.

³⁵Rozsądnemu słudze król przychylny,

a gniew budzi przynoszący wstyd.