Księga Przysłów 3

Trzecia mowa: Trzymaj się Boga

¹Synu mój, nie zapomnij mego pouczenia, twe serce niech strzeże nakazów.

²Bo wiele dni i lat życia

i pełnię ci szczęścia przyniosą.

³Niech miłość i wierność cię nie opuszczą,

przymocuj je sobie do szyi,

na tablicy serca je wypisz¹,

⁴a znajdziesz uznanie i łaskę

w oczach Boga i ludzi.

⁵Z całego serca Panu zaufaj,

nie polegaj na swoim rozsądku.

⁶Poznawaj Go na każdej swej drodze,

a On twe ścieżki wyrówna.

⁷Nie bądź mądry we własnych oczach²,

Pana się bój, zła unikaj.

⁸To ciału zapewni zdrowie,

a odświeżenie twym kościom.

⁹Czcij Pana [darami] twego mienia

i pierwocinami całego dochodu,

¹⁰a twoje spichlerze napełnią się zbożem

i z tłoczni moszcz się przeleje.

¹¹Karceniem Pana nie gardź, synu,

nie odrzucaj ze wstrętem strofowań³.

¹²Pan bowiem karci, kogo miłuje,

jak ojciec syna, którego lubi⁴.

Wartość mądrości

¹³Szczęśliwy, kto mądrość osiągnął,

mąż, który nabył roztropności.

¹⁴Bo lepiej ją posiąść niż srebro,

ją raczej nabyć niż złoto.

¹⁵Cenniejsza ona niż perły,

nie równe jej żadne klejnoty.

¹⁶Dni długie są w jej prawicy,

w lewicy – bogactwo, pomyślność.

¹⁷Jej drogi drogami miłymi,

wszystkie jej ścieżki to pokój.

¹⁸To drzewo życia⁵ dla tych, co jej strzegą,

kto się jej trzyma – szczęśliwy.

¹⁹Pan umocnił ziemię mądrością,

niebiosa roztropnością utwierdził.

²⁰Dzięki Jego wiedzy wytrysły odmęty⁶,

a rosę spuszczają obłoki.

Czwarta mowa: Współżycie z ludźmi

Rozwaga i jej skutki

²¹Rozwagi i przezorności strzeż, mój synu,

niech ci one z oczu nie schodzą⁷,

²²a życiem twej duszy się staną,

wdzięczną ozdobą dla twej szyi.

²³Drogą swą pójdziesz bezpiecznie,

bo twoja noga się nie potknie.

²⁴Gdy spoczniesz, nie zaznasz trwogi,

zaśniesz, a sen twój będzie przyjemny.

²⁵Nie bój się nagłego zagrożenia

ni klęski, jaką szykują występni.

²⁶Bo Pan będzie u twego boku,

uchroni twą nogę od sidła.

Miłość bliźniego

²⁷Nie odmawiaj dobra uprawnionemu⁸,

gdy masz możliwość działania.

²⁸Nie mów bliźniemu⁹: «Idź i wróć,

dam jutro», gdy możesz dać zaraz.

²⁹Nie spiskuj przeciw bliźniemu,

jeśli mieszka obok ciebie beztrosko.

³⁰Nie sprzeczaj się z nikim niesłusznie,

jeśli ci zła nie wyrządził.

³¹Nie zazdrość gwałtownikowi,

nie skłaniaj się ku jego drogom.

Zdaj się na wolę Bożą

³²Bo Pan się brzydzi przewrotnym,

a z wiernymi obcuje przyjaźnie.

³³Przekleństwo Pana na domu bezbożnych,

On błogosławi mieszkanie prawych.

³⁴On się naśmiewa z szyderców,

a pokornym udziela swej łaski.

³⁵Mądrzy dostąpią chwały,

udziałem głupich jest hańba.