1Dziecko, nie pozbawiaj biedaka [możliwości] życia
i oczu potrzebujących nie męcz zwlekaniem!
2Nie zasmucaj duszy głodnego
i nie pobudzaj do gniewu człowieka w jego niedostatku!
3Serca rozgniewanego w większy zamęt nie wprowadzaj
i nie zwlekaj z datkiem dla potrzebującego!
4Nie odpychaj proszącego w ucisku,
a od ubogiego nie odwracaj oblicza!
5Nie odwracaj oczu od proszącego
i nie dawaj człowiekowi powodu, aby cię przeklinał.
6Gdy bowiem przeklnie cię w goryczy duszy,
Ten, co go stworzył, wysłucha jego życzenia.
7Czyń siebie godnym miłości zgromadzenia,
a przed możnym skłaniaj głowę!
8Nakłoń ucha ku biednemu
i łagodnie odpowiedz mu pozdrowieniem.
9Wyrwij krzywdzonego z rąk krzywdzącego,
a gdy sądzić będziesz, nie bądź małoduszny!
10Bądź jakby ojcem dla sierot,
a jakby mężem dla ich matki,
a staniesz się jakby synem Najwyższego,
i miłować cię On będzie bardziej niż twoja matka.
11Mądrość wywyższa swych synów
i ma pieczę nad tymi, którzy jej szukają1.
12Kto ją miłuje, ten miłuje życie,
a ci, którzy dla niej rano wstaną, napełnią się weselem.
13Kto ją posiądzie, odziedziczy chwałę,
a gdzie ona wejdzie, tam Pan błogosławi.
14Którzy jej służą, oddają cześć Świętemu,
a miłujących ją Pan będzie miłował.
152 Kto jej słucha, sądzić będzie narody,
a kto do niej się przykłada, będzie trwał bezpiecznie.
16Kto jej zaufa, ten ją odziedziczy
i posiadać ją będą jego potomkowie.
17Z początku powiedzie go trudnymi drogami,
bojaźnią i strachem go przejmie,
zada mu ból swoją nauką,
aż nabierze zaufania do jego duszy
i wypróbuje go przez swe nakazy;
18następnie powróci do niego po drodze gładkiej i rozraduje go,
i odkryje mu swe tajemnice.
19A jeśliby zszedł na bezdroża, opuści go
i wyda go potężnej klęsce.
20Uważaj na okoliczności i strzeż się złego,
a nie będziesz się wstydził samego siebie.
21Jest bowiem wstyd, co grzech sprowadza,
i wstyd, który jest chwałą i łaską.
22Nie miej względu na osobę ze szkodą dla swej duszy
i nie wstydź się aż tak, by to było twoim upadkiem.
23Nie powstrzymuj mowy, gdy jej potrzeba3,
24mądrość bowiem poznaje się z mowy,
a wykształcenie – ze słów języka.
25Nie sprzeciwiaj się prawdzie,
ale wstydź się swego braku wykształcenia!
26Nie wstydź się wyznać swych grzechów,
a nie zmagaj się z prądem rzeki!4
27Nie płaszcz się przed człowiekiem głupim
i nie kieruj się względem na osobę władcy.
28Aż do śmierci stawaj do zapasów o prawdę,
a Pan Bóg będzie walczył za ciebie.
29Nie bądź odważny w języku,
a gnuśny i leniwy w swych czynach.
30Nie bądź jak lew we własnym domu,
nie podejrzewaj domowników z urojonych przyczyn.
31Nie miej ręki wyciągniętej do brania,
a do oddawania – zamkniętej.