Księga Koheleta2

Marność bogactw i rozkoszy

¹Powiedziałem sobie:

«Niechże doświadczę radości

i zażyję szczęścia!»

Lecz i to jest marność.

²O śmiechu powiedziałem: «Szaleństwo!»,

a o radości: «Cóż ona daje?»

³Postanowiłem w sercu swoim

krzepić ciało moje winem –

choć rozum miał zostać moim mądrym przewodnikiem –

i oddać się głupocie, aż zobaczę,

co dla ludzi jest szczęściem,

które gotują sobie pod niebem,

dopóki trwają dni ich życia.

⁴Dokonałem wielkich dzieł:

zbudowałem sobie domy,

zasadziłem sobie winnice,

⁵założyłem ogrody i parki

i nasadziłem w nich wszelkich drzew owocowych.

⁶Urządziłem sobie zbiorniki na wodę,

by nią nawadniać gaj bogaty w drzewa.

⁷Nabyłem niewolników i niewolnice

i miałem niewolników urodzonych w domu.

Posiadałem też wielkie stada większego i drobnego bydła,

większe niż wszyscy, co byli przede mną w Jeruzalem.

⁸Nagromadziłem też sobie srebra i złota,

i skarby królów i krain¹.

Nabyłem śpiewaków i śpiewaczki

oraz rozkosze synów ludzkich: kobiet² wiele.

⁹I stałem się większy i możniejszy od wszystkich,

co byli przede mną w Jeruzalem;

w dodatku mądrość moja mi została.

¹⁰Niczego też, czego oczy moje pragnęły,

nie odmawiałem im.

Nie wzbraniałem sercu memu żadnej radości –

bo serce moje miało radość

z wszelkiego mego trudu;

a to mi było zapłatą

za wszelki mój trud.

¹¹I przyjrzałem się wszystkim dziełom,

jakich dokonały moje ręce,

i trudowi, jaki sobie przy tym zadałem.

A oto: wszystko to marność i pogoń za wiatrem³!

Z niczego nie ma pożytku pod słońcem.

Marność dóbr zdobytych mądrością

¹²Postanowiłem

przyjrzeć się mądrości,

a także szaleństwu i głupocie.

Bo czego jeszcze dokonać może człowiek,

który nastąpi po królu,

nad to, czego on już dokonał?⁴

¹³I zobaczyłem,

że mądrość tak przewyższa głupotę,

jak światło przewyższa ciemności.

¹⁴Mędrzec ma w głowie swojej oczy,

a głupiec chodzi w ciemności.

Ale poznałem również,

że ten sam los

spotyka wszystkich.

¹⁵Więc powiedziałem sobie:

«Jaki los głupca,

taki też mój będzie;

i po cóż więc nabyłem

tyle mądrości?»

Rzekłem przeto w sercu, że i to jest marność.

¹⁶Bo nie ma wiecznej pamięci po mędrcu,

tak samo jak i po głupcu,

gdyż już w najbliższych dniach

w niepamięć idzie wszystko;

czyż nie umiera mędrzec tak samo jak i głupiec?

¹⁷Toteż znienawidziłem życie,

gdyż przykre mi były wszystkie sprawy,

jakie się dzieją pod słońcem;

bo wszystko marność i pogoń za wiatrem⁵.

¹⁸Znienawidziłem też wszelki swój dorobek,

który zdobyłem z trudem pod słońcem,

a który zostawię człowiekowi,

co przyjdzie po mnie.

¹⁹A któż to wie, czy mądry on będzie, czy głupi?

A władać on będzie całym mym dorobkiem,

w który włożyłem trud swój i mądrość swoją pod słońcem.

I to jest marność.

²⁰Zacząłem więc ulegać zwątpieniu

z powodu wszystkich trudów,

jakie podjąłem pod słońcem.

²¹Jest nieraz człowiek, który w swej pracy

odznacza się mądrością, wiedzą i dzielnością,

a udział swój musi on oddać człowiekowi,

który nie włożył w nią trudu.

To także jest marność i wielkie zło.

²²Cóż bowiem ma człowiek z wszelkiego swego trudu

i z pracy ducha swego, którą mozoli się pod słońcem?

²³Bo wszystkie dni jego są cierpieniem,

a zajęcia jego utrapieniem.

Nawet w nocy serce jego nie zazna spokoju.

To także jest marność.

Należy używać dóbr ziemskich jako darów Bożych

²⁴Nic lepszego dla człowieka,

niż żeby jadł i pił,

i duszy swej pozwalał zażywać szczęścia przy swojej pracy.

Zobaczyłem też, że z ręki Boga to pochodzi.

²⁵Bo któż może jeść, któż może używać,

a nie być od Niego⁶ zależnym?

²⁶Bo człowiekowi, który Mu jest miły,

daje On mądrość i wiedzę, i radość,

a na grzesznika wkłada trud,

by zbierał i gromadził, i potem oddał temu,

który się Bogu podoba⁷.

To też⁸ jest marność i pogoń za wiatrem⁹.