Księga Przysłów17

Niepowodzenia w wychowaniu

Problemy i spostrzeżenia

¹Lepszy kęs chleba w spokoju

niż dom pełen biesiad¹ kłótliwych.

²Sługa rozsądny weźmie górę nad synem zhańbionym

i z braćmi posiądzie dziedzictwo.

³Dla srebra – tygiel, dla złota – piec,

dla serc probierzem jest Pan.

⁴Złoczyńca zwraca uwagę na zgubne wargi,

nieszczery słucha szkodliwego języka.

⁵Kto drwi z ubogiego, znieważa jego Stwórcę,

kto cieszy się z klęski, nie jest bez winy.

⁶Koroną starców synowie synów,

a chlubą synów ojcowie.

Przykłady częstych wypowiedzi i zachowań

⁷Nie przystoi prostakowi napuszona mowa,

tym bardziej możnemu wargi kłamliwe.

⁸W oczach posiadacza dar kamieniem szczęścia,

gdziekolwiek się zwróci, ma powodzenie².

⁹Cudzą przewinę tai³, kto szuka przyjaźni,

kto sprawę rozgłasza, odpycha przyjaciela.

¹⁰Nagana głębiej poruszy rozsądnego

niż nierozumnego – sto batów.

¹¹Z pewnością przekorny zła szuka,

poślą mu okrutnego zwiastuna.

¹²Raczej spotkać niedźwiedzicę, co dzieci straciła,

niż nierozumnego w jego głupocie.

¹³Kto złem za dobro płaci,

temu zło nie ustąpi z domu.

¹⁴Kłótnie zaczynać, to dać upust wodzie,

nim spór wybuchnie, uciekaj!

¹⁵Kto bezbożnego uwalnia i kto skazuje prawego –

obydwaj są obrazą dla Pana.

¹⁶Po co pieniądze w rękach nierozumnego?

By kupić mądrości? Brak mu rozumu.

¹⁷Przyjaciel kocha w każdym czasie,

ale brat się rodzi w nieszczęściu⁴.

¹⁸Nierozumny jest, kto daje porękę

lub przysięgą ręczy za bliźniego.

¹⁹Kto lubi przewinę, lubi i kłótnię;

kto bramę podwyższa⁵, szuka upadku.

²⁰Szczęścia nie zazna serce przewrotne,

w nieszczęście wpada nieszczery w języku.

Podsumowanie nieudanego wychowania

²¹Kto rodzi głupca – to na własne zmartwienie;

nie cieszy się ojciec nicponia.

²²Radość serca wychodzi na zdrowie,

duch przygnębiony wysusza kości.

²³Występny wyjmuje dar z zanadrza,

by ścieżki prawa naginać⁶.

²⁴Przed rozsądnego obliczem jest mądrość,

lecz oczy nierozsądnego na krańcach świata. ²⁵Zmartwieniem ojca – syn nierozumny,

goryczą – dla swojej matki.

²⁶Dla prawego i kara grzywny niedobra,

bezprawiem jest chłostać szlachetnych.

²⁷Wiedzę posiadł, kto w słowach oszczędny;

kto spokojnego ducha, jest roztropny.

²⁸I głupi, gdy milczy, uchodzi za mądrego,

gdy wargi zamyka – za rozumnego.