Księga Przysłów30

ZBIÓR SZÓSTY (30,1-14)

¹Słowa Agura, syna Jake z Massa¹.

Rozterki mędrca

Mowa tego męża do Itiela² i Ukala.

²Jestem najgłupszy z ludzi,

nie mam ludzkiego rozsądku.

³Nie nabyłem mądrości,

bym wiedzę Świętego³ posiadał.

⁴Kto wstąpił do nieba i zstąpił?

Kto zebrał wiatr w swoje dłonie?

Kto wody zawinął w płaszcz?

Kto krańce ziemi utwierdził?

Jakie jest Jego imię? A syna?

Czy ci [może] wiadomo?⁴

Niezawodność objawienia Bożego

⁵Każde słowo Boże wypróbowane,

tarczą jest dla tych, co się doń chronią.

⁶Do słów Jego nic nie dodawaj,

by cię nie skarcił i zostałbyś kłamcą.

Prośba i przestroga

⁷Proszę Cię o dwie rzeczy,

nie odmawiaj mi, nim umrę:

⁸Fałsz i kłamstwo oddal ode mnie,

nie dawaj mi bogactwa ni nędzy,

żyw mnie chlebem niezbędnym,

⁹bym syty nie stał się niewierny,

i nie rzekł: «A któż to jest Pan?»

lub z biedy nie zaczął kraść

i nie targnął się na imię mego Boga.

¹⁰Nie oczerniaj sługi przed panem,

by cię nie przeklął i poniósłbyś karę.

Cztery rodzaje grzeszników

¹¹Jest plemię, co ojca przeklina,

matce nie chce błogosławić.

¹²Jest plemię czyste w swych oczach,

a nie obmyte z brudów.

¹³Jest plemię o wzroku wyniosłym:

powieki ma w górę wzniesione.

¹⁴Jest plemię o zębach jak miecze,

a siekacze ma jak noże,

by pożreć uciemiężonych w kraju,

a spośród ludzi – ubogich.

ZBIÓR SIÓDMY (30,15-33)

Nienasycona zachłanność

¹⁵⁵ Pijawka ma dwie córki:

«Daj! Daj!»

Trzy rzeczy są nigdy nie syte,

cztery nie mówią: «Dość».

¹⁶Szeol, niepłodne łono,

ziemia wody nie syta,

ogień, co nie mówi: «Dość».

Różne refleksje

¹⁷Oko, co ojca wyśmiewa,

gardzi posłuchem dla matki –

kruki nad rzeką wydziobią

albo je pożrą orlęta.

¹⁸Trzy rzeczy dla mnie za cudowne,

a czterech poznać nie mogę:

¹⁹Drogi orła po niebie,

drogi węża po skale,

drogi okrętu po morzu,

drogi męża u młodej kobiety⁶.

²⁰Tak postępuje cudzołożnica:

zjadła, otarła swe usta

i rzekła: «Źle nie zrobiłam»⁷.

Cztery rzeczy nieznośne

²¹Pod trzema rzeczami drży ziemia

i czterech znieść nie może:

²²pod niewolnikiem, gdy jest królem;

pod głupcem, gdy je do syta;

²³pod pogardzaną, gdy żoną zostanie;

pod sługą – dziedziczką po pani.

Cztery istoty małe a mądre

²⁴Są cztery istoty małe na ziemi,

lecz nadzwyczaj mądre:

²⁵lud mrówczy, chociaż bez siły,

a w lecie nazbiera żywności;

²⁶góralki⁸, lud wprawdzie niemocny,

ale w skale mieszkania zakłada;

²⁷szarańcza, która choć nie ma króla,

cała wyrusza w porządku;

²⁸jaszczurka, co da się schwycić rękami,

a mieszka w pałacach królewskich.

Cztery zjawiska okazałe

²⁹Ci trzej krok mają wspaniały

i czterej chodzą wyniośle:

³⁰lew, najmocniejszy wśród zwierząt:

przed niczym się nie cofa,

³¹pies myśliwski lub kozioł

i król, którego lud jest z nim⁹.

³²Niemądrze uniosłeś się dumą?

Po namyśle – rękę na usta:

³³bo ucisk mleka daje masło,

uciskanie nosa wywoła krew,

uciskanie gniewu wzbudzi kłótnie.