Mądrość Syracha19

¹Robotnik pijak nie wzbogaci się,

a kto ma za nic małe rzeczy, niebawem upadnie.

²Wino i kobiety wykoleją mądrych,

a kto lgnie do nierządnic, stanie się bardziej bezwstydny;

³padnie łupem zgnilizny i robaków

i pójdzie na zatracenie dusza zuchwała.

Roztropność w mowie

⁴Człowiek łatwowierny jest lekkomyślny,

a kto grzeszy, wyrządza krzywdę swej duszy.

⁵Kto cieszy się ze zła¹, będzie potępiony,

⁶a kto nienawidzi wielomówstwa, uniknie nieszczęścia.

⁷Nigdy nie powtarzaj zasłyszanego słowa,

a nic na tym nie stracisz.

⁸Nie mów go ani przyjacielowi, ani wrogowi,

i jeśli to nie będzie grzechem dla ciebie², nie wyjawiaj!

⁹Gdyż kto wysłucha, będzie cię unikał,

a w swoim czasie okaże ci nienawiść.

¹⁰Posłyszałeś słowo? Niech zapadnie w ciebie jak w grób!³

Nie obawiaj się – nie rozsadzi ciebie.

¹¹Głupi z powodu usłyszanego słowa ból odczuwać będzie,

jak rodząca – z powodu dziecięcia.

¹²Jak strzała tkwiąca w mięsistym udzie,

tak słowa we wnętrzu głupiego.

Upomnienia

¹³Upomnij przyjaciela: a może tak nie uczynił?⁴

a jeśliby uczynił, by już nie powtórzył czynu.

¹⁴Upomnij bliźniego: a może tak nie powiedział?⁵

a jeśliby już powiedział, aby nie powtarzał.

¹⁵Upomnij przyjaciela, często bowiem rzuca się oszczerstwa,

i nie wierz każdemu słowu!

¹⁶Czasem się ktoś poślizgnął, ale nieświadomie,

któż nie zgrzeszył językiem?

¹⁷Upomnij bliźniego swego, zanim mu grozić będziesz,

i daj miejsce Prawu Najwyższego⁶.

Prawdziwa i fałszywa mądrość

²⁰Cała mądrość – to bojaźń Pańska,

a w całej mądrości jest wypełnianie czynem Prawa⁷.

²²Nie jest mądrością przewrotna umiejętność

i nie ma roztropności w radzie grzeszników.

²³Bywa przemyślność, jednakże wstrętna,

i bywa głupiec, który gorzej na mądrości wychodzi⁸.

²⁴Lepszy jest mniej zdolny, ale bogobojny,

niż bardzo mądry, co przekracza Prawo.

²⁵Bywa staranna przemyślność, jednakże niegodziwa,

a bywa też taki, co używa podstępu, by ujawnić [swą] słuszność⁹.

²⁶Bywa przewrotny, skrzywiony ze smutku,

a wewnątrz pełen fałszu;

²⁷ukrywa twarz, udaje głuchego,

aby nie będąc rozpoznanym, wziąć górę nad tobą;

²⁸a jeśli brak sił powstrzymuje go od grzeszenia,

gdy znajdzie sposobność, będzie źle czynił.

²⁹Męża poznaje się z wyglądu,

z wyrazu twarzy pozna się rozumnego.

³⁰Ubiór męża, śmiech [szczerzący] zęby

i jego chód mówią, kim jest.