Księga Przysłów16

Postępowanie człowieka pod kierunkiem Boga i króla

Bóg i król a ludzkie działanie

¹Człowiecze są zamysły serca,

odpowiedź języka – od Pana¹.

²Wszystkie drogi człowieka są czyste w jego oczach,

lecz Pan osądza duchy².

³Powierz Panu swą sprawę,

a spełnią się twoje zamiary.

⁴Wszystko celowo uczynił Pan,

także grzesznika na dzień nieszczęścia³.

⁵Obrzydły Panu każdy wyniosłego serca,

z pewnością nie ujdzie on kary.

⁶Miłość i wierność gładzą grzechy,

a bojaźń Pańska od zła odwraca.

⁷Gdy drogi człowieka są Panu miłe,

pojedna On z nim nawet wrogów.

⁸Lepiej mieć mało z prawością

niż wielkie zyski z bezprawiem.

⁹Serce człowieka obmyśla drogi,

lecz Pan umacnia jego krok.

¹⁰Na wargach królewskich wyrocznia,

w wyroku usta jego nie błądzą⁴.

¹¹Waga i szala zgodna z prawem [należą] do Pana⁵,

Jego dziełem ciężarki w worku.

¹²Obrzydliwością u królów działanie bezbożne,

bo tron ich opiera się na prawości.

¹³Prawe usta są miłe królowi,

kocha on mówiących uczciwie.

¹⁴Gniew króla zwiastunem śmierci,

uśmierza go człowiek rozumny.

¹⁵W pogodnym obliczu króla jest życie,

a życzliwość jak chmura deszczowa⁶.

¹⁶Co lepsze od złota? Nabycie mądrości.

Raczej mieć rozsądek niż srebro.

Prawdziwe i fałszywe drogi ludzkiego postępowania

¹⁷Odwrócenie się od zła jest ścieżką prawych,

kto czuwa nad swą drogą, strzeże duszy.

¹⁸Duma zapowiada ruinę;

duch wyniosły poprzedza upadek.

¹⁹Lepszy duch uniżony z ubogimi

niż dzielący łupy z wyniosłymi.

²⁰Dobro znajdzie, kto zważa na słowo;

kto Panu zaufał, jest szczęśliwy.

²¹Kto w sercu mądry, zwie się rozumnym,

słodycz warg⁷ pomnaża pouczenie.

²²Rozsądek źródłem życia tych, co go mają;

karcenie głupich jest głupotą.

²³Serce mądre czyni usta rozważnymi

i pouczenie mnoży na wargach.

²⁴Przyjemne słowa są plastrem miodu,

słodyczą dla duszy, lekiem dla kości.

²⁵Jest droga, co komuś wydaje się słuszna,

lecz są to w końcu drogi śmierci⁸.

²⁶Głód robotnika skłania do pracy,

bo usta zmuszają go.

²⁷Człowiek nikczemny zło drąży⁹,

jakby mu ogień płonął na ustach.

²⁸Człowiek przewrotny wznieca kłótnie,

plotkarz odpycha przyjaciela.

²⁹Gwałtownik zwodzi bliźniego,

prowadzi go na drogę niedobrą.

³⁰Kto oczy mruży, obmyśla przewrotność;

kto wargi zagryza, zło postanowił¹⁰.

³¹Siwy włos ozdobną koroną

do znalezienia na drodze prawości¹¹.

³²Cierpliwy jest lepszy niż siłacz,

opanowany – niż zdobywca grodu.

³³Między fałdy sukni wrzuca się losy¹²,

lecz od Pana pochodzi rozstrzygnięcie.