Księga Przysłów23

Niebezpieczne kontakty i dążenia

¹Gdy z możnym do stołu zasiądziesz, pilnie uważaj, co masz przed sobą;

²nóż sobie przyłóż do gardła¹,

jeżeli jesteś żarłokiem.

³Nie pożądaj jego przysmaków,

bo to jest pokarm zwodniczy.

⁴O bogactwo się nie ubiegaj,

nie odstępuj od swojej rozwagi;

⁵gdy utkwisz w nim wzrok, nie ma go,

bo skrzydła sobie przyprawiło,

jak orzeł, co odlatuje ku niebu.

⁶Z człowiekiem chciwym nie ucztuj,

nie pożądaj jego przysmaków;

⁷jak ktoś, kto przelicza w duszy,

tak samo i on [postępuje].

«Jedz i pij!», mówi do ciebie,

a w sercu nie jest ci życzliwy.

⁸Zwrócisz spożyty kąsek,

słów miłych użyjesz na próżno.

⁹Nie mów do uszu niemądrego,

bo wzgardzi rozsądkiem twej mowy.

¹⁰Nie przesuwaj pradawnej² miedzy,

na pole sierot nie wkraczaj,

¹¹bo mocny jest ich Obrońca,

przeciw tobie ich sprawę obróci.

Gotowość poddania się wychowaniu

¹²Nakłoń swe serce do karności,

do mądrych słów – swoje ucho.

¹³Karcenia chłopcu nie żałuj,

gdy rózgą uderzysz, nie umrze.

¹⁴Ty go rózgą uderzysz,

a od Szeolu zachowasz jego duszę.

¹⁵Synu, gdy mądre twe serce,

także moje serce się cieszy

¹⁶i moje nerki także się weselą,

gdy usta twe mówią, co prawe.

¹⁷Niech twe serce nie zazdrości grzesznikom,

cały dzień [trwa] w bojaźni Pańskiej.

¹⁸Bo z pewnością przyszłość istnieje³,

nie zawiedzie cię twoja nadzieja.

¹⁹Słuchaj, mój synu, bądź mądry,

prostą drogą prowadź swe serce;

²⁰nie bądź z tych, co upijają się winem

lub obżerają się mięsem.

²¹Bo pijak i żarłok są w nędzy,

ospałość chodzi w łachmanach.

Posłuszeństwo rodzicom

²²Słuchaj ojca, który cię zrodził,

i nie gardź swą matką, bo jest staruszką.

²³Nie sprzedawaj – nabywaj prawdę,

mądrość, karność i rozwagę.

²⁴Raduje się ojciec sprawiedliwego,

kto zrodził mądrego, się cieszy.

²⁵Weseli się twój ojciec i matka,

twa rodzicielka będzie szczęśliwa.

Mądrość ustrzeże przed rozpustą

²⁶Synu, daj mi serce swoje,

niech twe oczy miłują moje drogi,

²⁷bo nierządnica jest dołem głębokim,

a ciasną studnią jest obca kobieta⁴.

²⁸Czatuje jakby rozbójnik,

mnoży niewiernych wśród ludzi.

Satyra na pijaństwo

²⁹U kogo «Ach», u kogo «Biada»,

u kogo swary, u kogo żale,

u kogo rany bez powodu,

u kogo oczy są mętne?

³⁰U przesiadujących przy winie,

u chodzących próbować mieszanego wina.

³¹Nie patrz na wino, jak się czerwieni,

jak pięknie błyszczy w kielichu,

jak łatwo płynie [do gardła],

³²bo w końcu ukąsi niby wąż,

jak żmija jad swój wypuści,

³³twoje oczy dostrzegą rzeczy dziwne,

a serce twe brednie wypowie.

³⁴Zdajesz się spać na dnie morza

lub spoczywać na szczycie masztu⁵.

³⁵«Obili mnie, nic nie czułem,

chłostali, nie wiedziałem.

Kiedy się zbudzę,

jeszcze nadal o nie poproszę».