Księga Przysłów6

Cztery przestrogi

Poręka

¹Gdy za bliźniego ręczyłeś,

gdy za obcego¹ ręką świadczyłeś –

²słowami z ust się związałeś,

przytrzymany mową ust własnych.

³Uwolnij się, uczyń to, mój synu,

bo dostałeś się w rękę bliźniego,

idź, biegnij, na bliźnich² nalegaj.

⁴Oczom swym nie daj się zamknąć,

powiekom spoczynku nie dawaj;

⁵jak gazela wyrwij się z ręki,

jak wróbel z ręki ptasznika.

Lenistwo

⁶Do mrówki się udaj, leniwcze,

patrz na jej drogi, bądź mądry.

⁷Nie znajdziesz u niej zwierzchnika

ni stróża żadnego, ni pana –

⁸a w lecie gromadzi swą żywność

i zbiera swój pokarm we żniwa.

⁹Jak długo, leniwcze, chcesz leżeć?

I kiedyż ze snu powstaniesz?

¹⁰Trochę snu, trochę drzemki,

trochę złożenia rąk, aby zasnąć –

¹¹a przyjdzie na ciebie nędza jak rozbójnik

i niedostatek jak ktoś bezczelny³.

Przewrotność

¹²Człowiek nikczemny i szkodnik

chodzi z przewrotnością na ustach,

¹³mruży oczy, szurga nogami,

palcami swymi daje znaki –

¹⁴a w sercu swym knuje przewrotność,

stale wznieca kłótnie.

¹⁵Dlatego nagle zagłada nań przyjdzie,

nie ma na to lekarstwa.

Przedmioty odrazy Bożej

¹⁶⁴ Sześciu rzeczy Pan nienawidzi,

a siedem w Nim budzi odrazę:

¹⁷wyniosłe oczy, kłótliwy język,

ręce, co krew niewinną przelewają,

¹⁸serce knujące złe plany,

nogi, co biegną do zbrodni,

¹⁹świadek fałszywy, co kłamstwa wypowiada,

i ten, kto kłótnie wznieca wśród braci.

Dziewiąta mowa: Niebezpieczeństwo cudzołóstwa

Wierność pouczeniom

²⁰Strzeż, synu mój, nakazu ojca,

nie gardź pouczeniem matki,

²¹do serca je przywiąż na zawsze,

zawieś je sobie na szyi.

²²Gdy idziesz, niech ono cię wiedzie,

niech czuwa nad tobą, gdy zaśniesz;

gdy się ockniesz, niech z tobą rozmawia.

²³Bo lampą jest nakaz, światłem pouczenie⁵,

drogą do życia – upomnienie karcące.

Niebezpieczeństwo ze strony cudzej żony

²⁴By cię ustrzegło przed złą kobietą,

przed obcą, co język ma gładki.

²⁵Niech nie pożąda twe serce jej wdzięków,

powiekami jej nie daj się złowić.

²⁶Bo ceną nierządnicy kęs chleba,

zamężna zaś czyha na cenną duszę.

Narażanie się na okazję i kara

²⁷Czy schowa ktoś ogień w zanadrzu,

tak by jego szaty się nie zajęły?

²⁸Czy ktoś pójdzie po węglach ognistych,

tak by swoich stóp nie sparzyć?

²⁹Tak ten, kto idzie do żony bliźniego,

kto jej dotknie, nie ujdzie karania.

³⁰Nie ma hańby dla tego, kto kradnie,

by napełnić swe wnętrze, gdy głodny;

³¹a siedmiokrotnie zwróci złapany,

wszystko, co w domu ma, odda.

Niezmazalna hańba

³²Lecz kto cudzołoży, jest nierozumny,

na własną zgubę to czyni.

³³Chłostę i wstyd tutaj znajdzie,

jego hańba nie będzie zmazana.

³⁴Bo zazdrość pobudza gniew męża,

nie okaże litości w dniu pomsty.

³⁵Na okup za winę nie spojrzy,

daru, choćbyś mnożył, nie przyjmie.