1Nie czyń zła, aby cię zło nie pochłonęło.
2Odstąp od nieprawości, a ona odstąpi od ciebie.
3Synu, nie siej w bruzdy niesprawiedliwości,
a zła nie będziesz żął siedmiokrotnie.
41 Nie szukaj władzy u Pana
ani zaszczytnego miejsca u króla!
5Nie usprawiedliwiaj się przed Panem
i nie staraj się uchodzić za mądrego przed królem!
6Nie staraj się zostać sędzią,
bo może nie zdołasz wykorzenić niesprawiedliwości,
może zlękniesz się oblicza władcy
i na szwank narazisz swoją prawość.
7Nie wykraczaj przeciw ludowi miasta
ani nie poniżaj siebie wobec tłumu2.
8Nie wikłaj się w grzech dwukrotnie,
albowiem i za jeden nie będziesz wolny od kary.
9Nie mów: «Wejrzy na wielką liczbę mych darów,
a kiedy złożę ofiarę Bogu Najwyższemu, przyjmie ją».
10Niech nie zabraknie ufności w twej modlitwie
i nie zaniedbuj czynić jałmużny!
11Nie naśmiewaj się z człowieka, który w duszy ma gorycz,
jest bowiem Ktoś, kto poniża, ale i wywyższa.
12Przeciw bratu nie uprawiaj kłamstwa
ani nie czyń podobnie wobec przyjaciela!
13Nie chciej się posługiwać żadnym kłamstwem,
albowiem trwanie w nim [nie wyjdzie] na dobre.
14Na zgromadzeniu starszych nie bądź gadatliwy,
a w modlitwie swej nie powtarzaj słowa3.
15Nie czuj wstrętu do pracy uciążliwej
i do uprawy roli, której Twórcą jest Najwyższy.
16Nie doliczaj siebie do mnóstwa grzeszników,
pamiętaj, że gniew karzący nie zwleka.
17Upokórz bardzo swą duszę,
albowiem karą dla bezbożnych ogień i robak4.
18Nie wymieniaj przyjaciela za pieniądze
ani brata prawdziwego za złoto z Ofiru5.
19Nie oddalaj się od żony mądrej i dobrej,
albowiem jej życzliwość cenniejsza niż złoto.
20Nie krzywdź sługi rzetelnie pracującego
ani najemnika oddającego się zajęciu z całej duszy!
21Dusza twa niech miłuje rozumnego sługę,
i nie pozbawiaj go wolności!
22Posiadasz stada? Doglądaj ich,
a jeśli masz z nich pożytek, niech zostaną przy tobie!
23Masz dzieci? Wychowuj je,
zginaj im karki od młodości!
24Masz córki? Czuwaj nad ich ciałem,
a twarzy pogodnej im nie ukazuj!6
25Wydaj za mąż córkę, a dokonasz wielkiego dzieła,
ale daj ją mądremu mężowi!
26Masz żonę według twego upodobania, nie odrzucaj jej,
ale znienawidzonej nie obdarzaj zaufaniem.
27Z całego serca czcij swego ojca,
a boleści rodzicielki nie zapominaj!7
28Pamiętaj, że oni cię zrodzili,
cóż im zwrócisz za to, co oni tobie dali?
29Z całej duszy bój się Pana
i szanuj Jego kapłanów!
30Z całej siły miłuj Tego, co cię stworzył,
i sług Jego nie opuszczaj!
31Bój się Pana i oddawaj cześć kapłanowi8,
oddaj część mu należną, jak ci nakazano:
pierwociny z ofiary przebłagalnej, dar łopatek
z ofiary oczyszczenia i pierwociny rzeczy świętych9.
32Wyciągnij rękę do ubogiego,
aby twoje błogosławieństwo było pełne.
33Miej dar łaskawy dla każdego, kto żyje,
a nawet umarłemu nie odmawiaj łaski!10
34Nie odsuwaj się od płaczących
i smuć się z zasmuconymi!11
35Nie ociągaj się z odwiedzeniem chorego człowieka,
albowiem za takie [czyny] będą cię miłować.
36We wszystkich swoich sprawach pamiętaj o swym końcu,
a nigdy nie zgrzeszysz.