1Aleksander1, syn Filipa2, Macedończyk, wyruszył z kraju Kittim3, a po zwycięskich walkach4 pokonał Dariusza5, króla Persów i Medów, i w jego miejsce objął panowanie najpierw nad Helladą. 2Prowadził on wiele wojen: zdobył [wiele] warowni i wytracił królów ziem. 3Dotarł aż na krańce ziemi6, a nabrał łupów od mnóstwa narodów. Cała ziemia przed nim zamilkła, jego zaś serce wbiło się w pychę7. 4Zebrał bowiem bardzo liczne wojsko i rządził państwami, narodami i [ich] władcami tak, że płacili mu daniny. 5A potem8 padł na łoże i uświadomił sobie, że umiera. 6Przywołał więc najznamienitszych swoich wodzów9, tych, którzy od młodości z nim razem byli wychowywani, i jeszcze za życia rozdzielił swoje królestwo pomiędzy nich10. 7Aleksander panował dwanaście lat i umarł, 8a jego wodzowie objęli władzę, każdy nad swoim działem. 9Po jego śmierci wszyscy włożyli sobie na głowy diademy [królewskie] – po nich zaś ich synowie na wiele lat – i dokonali wiele złego na ziemi. 10Spomiędzy nich wyszedł grzeszny korzeń – Antioch Epifanes11, syn króla Antiocha. Przebywał on w Rzymie jako zakładnik12, a zaczął panować w sto trzydziestym siódmym roku panowania greckiego13.
11W tym to czasie wystąpili spośród Izraela synowie wiarołomni, którzy podburzyli wielu ludzi, mówiąc: «Pójdźmy zawrzeć przymierze z narodami, które mieszkają wokoło nas. Wiele złego bowiem spotkało nas od tego czasu, kiedy się od nich oddaliliśmy». 12Słowa te w ich mniemaniu uchodziły za dobre14. 13Niektórzy zaś spomiędzy ludu zapalili się do tej sprawy i udali się do króla15, a on dał im władzę, żeby wprowadzili pogańskie obyczaje. 14W Jerozolimie więc wybudowali gimnazjum16 według pogańskich zwyczajów. 15Pozbyli się też znaku obrzezania i odpadli od świętego przymierza. Sprzęgli się także z poganami i zaprzedali się [im], aby robić to, co złe.
16Gdy Antioch uznał, że umocniła się jego władza królewska, powziął zamiar opanowania ziemi egipskiej, by sprawować władzę królewską nad dwoma państwami17. 17Wtargnął więc do Egiptu z wielkim wojskiem i rydwanami, słoniami, konnicą i silną flotą 18i rozpoczął wojnę przeciwko Ptolemeuszowi18, królowi Egiptu. Ptolemeusz wycofał się przed nim i uciekł, a padło wielu zabitych. 19W Egipcie [wojska Antiocha] zdobyły warowne miasta, a on zgarnął łupy w ziemi egipskiej.
20Pobiwszy Egipt w sto czterdziestym trzecim roku19, Antioch wycofał się i z wielkim wojskiem wyruszył przeciw Izraelowi, i to do Jerozolimy wyruszył. 21W swojej pysze wtargnął do świątyni i zabrał złoty ołtarz i świecznik, i wszystkie jego sprzęty, 22stół pokładny, naczynia do ofiar płynnych, czasze, złote kadzielnice, zasłonę; a wieńce, złote ozdoby fasady świątynnej – wszystko zdarł. 23Zabrał srebro, złoto i kosztowne naczynia; zabrał też ukryte skarby, które odnalazł. 24Zabrawszy to wszystko, odszedł do swojego kraju, a [w Jerozolimie] uczynił rzeź i przemawiał z ogromną pychą.
25Na Izraela zaś spadła głęboka żałoba
po wszystkich ich siedzibach;
26narzekali przełożeni i starsi,
dziewczęta i młodzieńcy opadli z sił,
a piękność niewiast zniknęła.
27Każdy małżonek począł lamentować,
i płakała ta, która siedziała na łożu małżeńskim.
28Ziemia się zatrzęsła z powodu tych, którzy na niej mieszkali,
a cały dom Jakuba okrył się wstydem.
29Po dwóch latach król posłał do miast judzkich głównego poborcę podatków20. Przybył on do Jeruzalem z wielkim wojskiem. 30W zdradliwy sposób zapewniał ich o pokoju, a oni mu uwierzyli. Wtedy nagle napadł na miasto, zadał im wielką klęskę i spomiędzy Izraela wytracił wielu ludzi. 31Zgarnął łup z miasta, potem je spalił, a domy jego i mury dokoła zburzył. 32Kobiety i dzieci wzięli do niewoli, bydło zaś sobie przywłaszczyli.
33Miasto Dawidowe otoczyli wysokim obronnym murem oraz obronnymi wieżami, tak że stało się ono dla nich zamkiem warownym21. 34Tam osadzili grzeszny naród22, ludzi wiarołomnych, a ci się tam obwarowali. 35Nagromadzili sobie broni i żywności, złożyli tam łupy zdobyte w Jerozolimie, i stali się groźną matnią23.
36[Zamek] stał się dla świątyni zasadzką
i złośliwym przeciwnikiem Izraela – w każdym czasie.
37Dokoła świątyni wylali krew niewinną
i samą świątynię zbezcześcili.
38To przez nich pouciekali mieszkańcy Jeruzalem
i stało się ono siedzibą cudzoziemców,
dla własnych obywateli stało się obcym miastem
i własne dzieci musiały je opuścić.
39Świątynia spustoszona niczym pustynia,
uroczystości przemieniły się w płacz,
szabaty jej stały się pośmiewiskiem,
a cześć jej w pogardę się obróciła.
40Jak wielka [była] jej chwała,
tak wielkie dokonało się jej upokorzenie,
wielkość jej w żałobę się przemieniła.
41Król napisał [zarządzenie] dla całego swego państwa: «Wszyscy mają być jednym narodem 42i niech każdy porzuci swoje obyczaje». Wszystkie narody przyjęły ten rozkaz królewski, 43a nawet wielu Izraelitom spodobał się ten kult przez niego nakazany. Składali więc ofiary bożkom i znieważali szabat.
44Król posłał swoich wysłańców do Jerozolimy i do miast judzkich z pisemnym poleceniem, żeby postępowały według obyczajów, które dla kraju były obce; 45żeby w świątyni zaprzestano składania całopaleń, ofiar krwawych, a także ofiar płynnych; żeby znieważano szabat i święta 46i żeby zbezczeszczono świątynię i świętych24, 47żeby [natomiast] sporządzono ołtarze, święte gaje i posągi bożków oraz składano na ofiarę mięso świń i innych nieczystych zwierząt; 48żeby synów swoich pozostawiali bez obrzezania i żeby dusze swoje brukali wszystkim, co jest nieczyste i światowe. 49W ten sposób mieli zapomnieć o Prawie i zarzucić wszystkie jego nakazy. 50Kto by zaś nie postąpił zgodnie z królewskim rozporządzeniem, miał być ukarany śmiercią.
51Podobne do tego rozkazu pismo wystosował do całego swego królestwa, a nadto nad całym narodem ustanowił nadzorców. Miastom zaś judzkim polecił, aby jedno po drugim składało ofiary [bogom].
52Spomiędzy narodu wielu przyłączyło się do nich – mianowicie ci wszyscy, którzy porzucili Prawo. Oni to wiele złego dokonali w kraju 53i byli powodem tego, że Izraelici musieli się kryć w każdym miejscu dostępnym dla ich zbiegów.
54W dniu piętnastym miesiąca Kislew sto czterdziestego piątego roku25 na ołtarzu całopalenia wybudowano ohydę spustoszenia26, a w okolicznych miastach judzkich pobudowano także ołtarze – 55ofiary kadzielne składano nawet przed drzwiami domów i na ulicach. 56Księgi Prawa, które znaleziono, darto w strzępy i palono w ogniu. 57Wyrok królewski pozbawiał życia tego, u kogo gdziekolwiek znalazła się Księga Przymierza, albo jeżeli ktoś postępował zgodnie z nakazami Prawa. 58Każdego miesiąca27 stosowano przemoc wobec Izraela, wobec każdego, kogo udało im się wykryć w miastach.
59Dnia dwudziestego piątego [każdego] miesiąca składano ofiary na ołtarzu, który wzniesiono na ołtarzu całopalenia. 60Wtedy to na mocy królewskiego dekretu wymordowano kobiety, które pozwoliły obrzezać swoje dzieci28. 61I powieszono im niemowlęta na szyjach. A także [zabito] domowników i tych, którzy dokonywali na nich obrzezania.
62Wielu jednak spomiędzy Izraelitów postanowiło sobie, że nie będą jeść nieczystych pokarmów i mocno trzymało się swego postanowienia. 63Woleli raczej umrzeć, aniżeli skalać się pokarmem i zbezcześcić święte przymierze. Toteż oddali swe życie. 64Bardzo wielki gniew [Boży] zawisł nad Izraelem.