1Inaczej jest z tym, który duszę wkłada
w rozważania nad Prawem Najwyższego.
Badać on będzie mądrość wszystkich starożytnych,
a czas wolny poświęci proroctwom.
2Zachowa opowiadania ludzi znakomitych
i wnikać będzie w tajniki przypowieści;
3wyszukiwać będzie ukryte znaczenie przysłów
i zajmować się zagadkami przypowieści.
4Dostojnikom będzie oddawał usługi
i pokaże się przed władcami.
Przejdzie do ziemi obcych narodów;
doświadczy dobra i zła1 między ludźmi.
5Przyłoży serce, by od samego ranka zwrócić się
do Pana, który go stworzył,
i przed Najwyższego zaniesie swą prośbę.
Otworzy usta do modlitwy
i błagać będzie [o przebaczenie] swoich grzechów.
6Jeżeli Pan Wielki zechce,
napełni go duchem zrozumienia,
on zaś słowa mądrości swej niby deszcz wyleje
i w modlitwie wychwalać będzie Pana.
7Pokieruje On jego zamiarem i wiedzą.
Nad ukrytymi Jego tajemnicami będzie się zastanawiał.
8Wyłoży swą naukę o umiejętności postępowania
i prawem przymierza Pańskiego chlubić się będzie.
9Wielu chwalić będzie jego rozum
i na wieki nie zniknie:
nie zatrze się pamięć o nim,
a imię jego żyć będzie z pokolenia na pokolenie.
10Mądrość jego głosić będą narody2,
a zgromadzenie wychwalać go będzie.
11Za życia zostawi imię [większe] niż tysiąc [innych],
a gdy spocznie, ono mu wystarczy3.
12Jeszcze po zastanowieniu będę snuł myśli,
albowiem jestem [ich] pełen jak księżyc w połowie miesiąca4.
13Posłuchajcie mnie, pobożni synowie, rozwijajcie się
jak róża rosnąca nad strumieniem wody!
14Wydajcie woń przyjemną jak kadzidło5,
rozkwitnijcie jak lilia,
rozsiejcie zapach6 i zaśpiewajcie pieśń,
sławcie Pana za wszystkie Jego dzieła!
15Uznajcie wielkość Jego imienia
i głoście Jego chwałę
przy śpiewie i dźwięku harf!7
A tak powiecie, wychwalając:
16Wszystkie dzieła Pana są bardzo piękne,
a każde Jego zrządzenie następuje w swoim czasie.
Nie można mówić: «Cóż to? Dlaczego tamto?»
Wszystko bowiem zostanie zbadane w swoim czasie.
17Na Jego słowo woda jak wał stanęła,
a na odezwanie się ust Jego zbiorniki wód [powstały]8.
18Na Jego rozkaz [staje się] wszystko, co Mu się podoba,
i nikt nie może przeszkodzić Jego zbawczemu działaniu.
19Czyny wszystkich ludzi są przed Nim
i niczego nie można ukryć przed Jego oczami.
20On wzrokiem sięga od wieku do wieku
i nic nie jest dla Niego dziwne.
21Nie można mówić: «Cóż to? Dlaczego tamto?»
Wszystko bowiem zostało stworzone we właściwym celu.
22Błogosławieństwo Jego jak rzeka9 pokryło suchą ziemię
i napoiło ją jak potop.
23Gniew zaś Jego przypadnie w udziale narodom10
i obraca miejsca nawodnione w słoną pustynię11.
24Jak dla sprawiedliwych drogi Jego są proste,
tak dla bezbożnych – sposobnością do upadku.
25Jak od początku dobro zostało stworzone dla dobrych,
tak zło – dla grzeszników.
26Rzeczy pierwszej potrzeby dla życia człowieka to:
woda, ogień, żelazo i sól,
mąka pszenna, mleko i miód,
krew winogron, oliwa i odzienie:
27wszystko to służy bogobojnym ku dobremu,
grzesznikom zaś obróci się na nieszczęście.
28Są wichry, które stworzone zostały na pomstę,
a On gniewem swym wzmocnił ich smagania;
na koniec pokażą swą siłę
i uśmierzą gniew Tego, który je stworzył.
29Ogień, grad, głód i śmierć –
wszystko to na pomstę zostało stworzone.
30Kły dzikich zwierząt, skorpiony i żmije,
miecz mściwy – ku zagładzie bezbożnych –
31radują się Jego rozkazem,
gotowe są na ziemi służyć w razie potrzeby,
a gdy przyjdzie ich czas, nie przekroczą polecenia.
32Dlatego od początku byłem o tym przekonany,
przemyślałem to i na piśmie zostawiłem:
33wszystkie dzieła Pana są dobre,
w swoim czasie dostarcza On wszystkiego, czego potrzeba.
34Nie można mówić: «To od tamtego gorsze»,
albowiem wszystko uznane będzie za dobre w swoim czasie.
35A teraz ustami i całym sercem śpiewajcie hymn
i błogosławcie imię Pańskie!