Mądrość Syracha38

Lekarz i leki

¹Oddaj lekarzowi cześć¹ należną jego posłudze,

albowiem i jego stworzył Pan.

²Od Najwyższego pochodzi uzdrowienie,

i od Króla dar się otrzymuje.

³Wiedza lekarza podniesie mu głowę,

nawet w obecności możnych będą go podziwiać.

⁴Pan stworzył leki [pochodzące] z ziemi²,

a człowiek mądry nie będzie nimi gardził.

⁵Czyż to nie przez drewno woda stała się słodka³,

aby moc Jego poznano?

⁶On dał ludziom wiedzę,

aby doznawać sławy dzięki swym przedziwnym dziełom.

⁷Dzięki nim uleczył⁴, a ból ich⁵ usunął.

Z nich aptekarz sporządza leki,

⁸aby nie było końca Jego dziełom;

i pokój⁶ od Niego trwa na całej ziemi.

⁹Synu, w chorobie nie odwracaj się od Pana,

ale módl się do Niego, a On cię uleczy.

¹⁰Odrzuć przewrotność – wyprostuj ręce⁷

i oczyść serce z wszelkiego grzechu!

¹¹Złóż ofiarę wonną i pamiątkę⁸ z najprzedniejszej mąki,

i hojną obiatę, na jaką cię tylko stać⁹.

¹²Potem daj miejsce lekarzowi, bo jego też stworzył Pan,

nie odsuwaj się od niego, albowiem jest on ci potrzebny.

¹³Bywa taki czas, kiedy w ich rękach jest wyjście z choroby;

¹⁴oni sami będą błagać Pana,

aby dał im moc przyniesienia ulgi¹⁰

i uzdrowienia, dla ocalenia życia.

¹⁵Kto grzeszy przeciw swemu Stwórcy,

niech wpadnie w ręce lekarza!

Żałoba po zmarłym

¹⁶Dziecko, wylewaj łzy nad zmarłym

i jako bardzo cierpiący zacznij lament,

odpowiednio do oceny jego osoby, pochowaj ciało

i nie lekceważ jego pogrzebu¹¹.

¹⁷Płacz gorzko i z przejęciem uderzaj się w piersi,

zarządź żałobę odpowiednio do jego godności,

dzień jeden lub dwa, dla uniknięcia potwarzy,

potem już daj się pocieszyć w smutku!

¹⁸Ze smutku bowiem śmierć przychodzi¹².

Smutek serca łamie siłę.

¹⁹Wraz z nieszczęściem trwa także smutek,

a życie biedaka zależy od jego serca¹³.

²⁰Nie oddawaj smutkowi swego serca,

odsuń go, pomnąc na swój koniec.

²¹Nie zapominaj, że nie ma powrotu,

tamtemu nie pomożesz, a sobie zaszkodzisz.

²²«Pamiętaj o moim losie, który będzie też twoim:

mnie wczoraj, tobie dzisiaj»¹⁴.

²³Gdy spoczął zmarły, zaprzestań go wspominać,

pociesz się po nim, skoro już uszedł duch jego¹⁵.

Mądrość uczonych w Piśmie

²⁴Uczony w Piśmie zdobywa mądrość w czasie wolnym od zajęć,

a kto ujmuje sobie działania, ten stanie się mądry.

²⁵Jak może stać się mądrym ten, kto trzyma się pługa,

kto się chlubi ościeniem niby włócznią,

kto woły pogania i zajęty jest ich trudami,

a rozmawia tylko o cielętach?

²⁶Sercem przykładać się będzie do tego, by wyorywać bruzdy,

a w bezsenne noce myśli o paszy dla jałówek.

²⁷Tak [postępuje] każdy rzemieślnik i artysta,

który noce i dnie na pracy przepędza,

i ci, co rzeźbią wizerunki na pieczęciach,

i taki, którego wytrwałość urozmaica kształty rzeźb,

serce swe wkłada w to, by obraz uczynić żywym,

a nie śpi, by wykończyć dzieło.

²⁸Tak kowal siedzący blisko kowadła

zastanawia się nad wyrobami z żelaza,

wyziewy ognia niszczą jego ciało,

a on walczy z żarem pieca –

huk młota przytępia jego słuch,

a oczy jego są zwrócone tylko na wzorzec przedmiotu;

całym sercem się przykłada do wykończenia robót,

a nie śpi, by dzieło do końca przyozdobić.

²⁹Tak garncarz siedzący przy swej pracy

i obracający nogami koło,

który stale jest pochłonięty troską o swoje dzieło,

a cały jego trud – to [pogoń] za ilością¹⁶.

³⁰Rękami kształtuje glinę,

a nogami pokonuje jej opór,

przykłada się sercem, aby wykończyć polewę,

i nie śpi, by piec wyczyścić.

³¹Ci wszyscy zaufali swym rękom,

każdy z nich jest mądry w swoim zawodzie;

³²bez nich miasto nie będzie zbudowane,

nie zamieszka się tam ani nie będzie się chodzić¹⁷.

³³Tych jednak do rady ludu nie będzie się szukać

ani na zgromadzeniu nie przesunie się na wyższe miejsce.

Ani nie zasiądą oni na krześle sędziowskim,

ani nie będą znać się na przepisach sądowych¹⁸.

³⁴Nie zabłysną ani nauką, ani sądem,

ani się nie znajdą przy [wyjaśnianiu] przypowieści,

ale podtrzymują oni odwieczne stworzenie,

a ich modlitwa dotyczy wykonywania ich zawodu.