1Mądry władca swój lud wychowa,
a rządy rozumnego będą odznaczały się ładem.
2Jaki władca ludu, tacy i jego ministrowie.
Jaki zwierzchnik miasta, tacy i wszyscy jego mieszkańcy.
3Król bez wykształcenia zgubi swój lud,
a dzięki rozsądkowi władców zaludni się miasto.
4W ręku Pana jest władza nad ziemią
i we właściwym czasie wzbudzi On dla niej odpowiedniego [władcę].
5W ręku Pana spoczywa powodzenie męża,
On osobie prawodawcy udziela swej chwały.
6Z powodu żadnej krzywdy nie miej żalu do bliźniego
i nic nie czyń pod wpływem zuchwalstwa.
7Pycha jest obmierzła Panu i ludziom,
a także niesprawiedliwość uważają za przestępstwo.
8Panowanie przechodzi z narodu na naród
z powodu krzywd, bezprawia i bogactw.
9Dlaczego pyszni się ziemia i popiół,
skoro za życia jeszcze wyrzuca swe wnętrzności?1
10Długa choroba szydzi z lekarza,
a kto dziś królem – jutro umrze.
11Gdy człowiek życie zakończy,
otrzyma w dziedzictwie zgniliznę, bestie i robaki.
12Początkiem pychy człowieka jest odstępowanie od Pana2,
gdy odstępuje jego serce od swego Stwórcy.
13Albowiem początkiem pychy – grzech,
a kto się jej trzyma, zalany będzie obrzydliwością.
Dlatego Pan zesłał przedziwne kary
i takich doszczętnie wytracił.
14Pan wywrócił trony władców,
a na ich miejscu posadził cichych3.
15Pan wyrwał z korzeniami narody,
a na ich miejscu zasadził pokornych.
16Pan spustoszył krainy narodów
i zniszczył je aż do fundamentów ziemi.
17Wyrwał je z nich, wytracił,
a pamięć o nich wymazał z ziemi.
18Nie dla ludzi stworzona jest pycha
ani szalony gniew dla zrodzonych z niewiasty.
19Jakie pokolenie jest godne czci? Pokolenie człowieka.
Jakie pokolenie jest godne czci? Bojący się Pana.
Jakie pokolenie jest godne pogardy? Pokolenie człowieka.
Jakie pokolenie jest godne pogardy? Przekraczający przykazania.
20Wśród braci godzien czci jest ich zwierzchnik,
a w oczach Pana – ci, którzy się Go boją4.
22Czy to bogaty, czy godzien sławy, czy biedny –
chlubą ich bojaźń Pańska.
23Nie jest słuszną rzeczą odmawiać czci ubogiemu, ale mądremu,
i nie godzi się szanować człowieka grzesznego.
24Zwierzchnik, sędzia, władca są poważani,
ale żaden z nich nie jest większy od tego, który się boi Pana.
25Słudze mądremu służyć będą wolni,
a mąż rozumny [na to] nie będzie szemrał.
26Nie mędrkuj5, gdy masz wykonać swą pracę,
i nie przechwalaj się w trudnym położeniu.
27Lepszy jest ten, który pracuje, a opływa we wszystko,
niż ten, co przechadza się poważany, a nie ma chleba.
28Dziecko, ze skromnością dbaj o cześć dla swej osoby
i oceniaj się zgodnie ze swą wartością.
29Tego, kto grzeszy przeciw samemu sobie, któż usprawiedliwi
i któż będzie poważał tego, kto hańbi swe życie?
30Ubogi będzie poważany z powodu swej wiedzy,
a bogaty – dzięki swej zamożności.
31Poważany w ubóstwie, o ileż bardziej będzie poważany w bogactwie,
a kto jest bez czci w bogactwie, o ileż bardziej będzie taki w ubóstwie.